Evcil hayvanlar konuşmadıkları için bir sorun olduğunda bunu ancak davranışlarıyla anlatabilirler. İşte tam bu yüzden, bir kedinin ya da köpeğin sahibi olmak, aynı zamanda "acil durum" nedir sorusuna cevap verebilmeyi de gerektirir. Peki elinizin ayağınızın dolaştığı o anda ne yapmalısınız? Evcil hayvan acil durumlarında ilk dakikalar çoğu zaman sonucu belirler; ama bu, her şeyi sizin çözmeniz gerektiği anlamına gelmez. Amaç, veterinere ulaşana kadar hayvanın durumunu kötüleştirmemek ve mümkünse biraz daha iyileştirmek.
Yeni başlayanların en sık sorduğu soru bu: "Sabaha kadar bekleyebilir mi, yoksa şimdi mi çıkmalıyım?" Genel kural şu: solunum, bilinç, kanama ve ağrı ile ilgili her belirti beklemez.
"Ama görünürde bir şey yok" diyorsanız da temkinli olun. Özellikle travma sonrası iç kanama ve akciğer hasarı dışarıdan hiç belli olmaz. Aynı şekilde yaşlı hayvanlarda ve yavrularda tolerans çok düşüktür; yavru bir kedide birkaç saatlik kusma bile ciddi sıvı kaybı yapabilir.
En yaygın hata burada yapılıyor: internetten okunan bilgiyle hayvanı kusturmaya çalışmak. Cevap net — veteriner söylemediyse kusturmayın. Tuzlu su, zeytinyağı, süt gibi ev yöntemleri hem işe yaramaz hem de asit-alkali maddelerde yemek borusunu ikinci kez yakar; sıvı yanlış yola kaçarsa akciğer iltihabı gelişir.
Doğru sıra şöyle:
Evde en sık karşılaşılan tehlikeler: çikolata, kuru üzüm, soğan-sarımsak, ksilitollü sakızlar, insan ağrı kesicileri (parasetamol kediler için ölümcül olabilir), fare zehirleri, antifriz, çamaşır suyu ve zambak gibi bitkiler. Zambak yaprağını çiğneyen bir kedide belirti çıkmasını beklemek dahi risklidir. Beslenme tarafında neyin verilebileceğini bilmek, bu kazaların yarısını baştan önler; kedi ve köpek beslenmesine dair temel kuralları öğrenmek acil durum sayısını gözle görülür şekilde azaltır.
Temiz bir gazlı bez veya bezle yaranın üzerine doğrudan bastırın ve 3-5 dakika kaldırmadan bekleyin. Kan bezi geçtiyse üstüne yeni bez ekleyin, alttakini çıkarmayın. Turnike uygulaması deneyimsiz elde dokuyu kaybettirebilir; bacak kanamasında bastırma ve bacağı kalp seviyesinin üstünde tutma yeterlidir.
Bacağı düzeltmeye, atele almaya çalışmayın. Hayvanı sert bir zemine (kitap, tepsi, karton) yatırıp öyle taşıyın. Omurga travması şüphesinde gövdeyi tek parça gibi hareket ettirmek çok önemlidir.
Ağzına kesinlikle elinizi veya bir cisim sokmayın; dilini yutmaz ama sizi refleks olarak ısırır. Çevredeki sert eşyaları uzaklaştırın, ışığı kısın, sesi azaltın, saate bakıp süreyi ölçün. Nöbet 3 dakikayı geçiyor veya art arda tekrarlıyorsa gecikmeden kliniğe gidin.
Basık burunlu ırklar ve tüylü köpekler için yazın en büyük tehlike. Gölgeye alın, ılık (buz gibi değil) suyla patileri, karnı, koltuk altını ıslatın, hava akımı sağlayın ve yolda soğutmaya devam edin. Buzlu su damarları kasarak ısı atımını engeller.
Acil durumun yarısı hazırlıktır. Küçük bir kutu, doğru zamanda büyük fark yaratır:
Bir soru daha sık geliyor: "İnsan ilacı verebilir miyim?" Hayır. Doz farkı ve metabolizma farkı yüzünden en masum görünen ağrı kesici bile karaciğer ve böbrek yetmezliğine yol açabilir. Aynı şey insan için üretilmiş şampuan, kulak damlası ve göz damlası için de geçerli.
Panik anında düşünmek zordur; bu yüzden asıl iş sakin günlerde yapılır. Hayvanınızın normalini bilmek — nasıl nefes aldığı, iştahı, dişeti rengi, günlük hareket düzeni — anormali fark etmenin tek yoludur. Düzenli aşı takibi, ağız