Kedisi yıllarca sorunsuz tuvalet kutusunu kullanan biri, bir sabah halının üzerinde bir sürprizle karşılaşabilir. İlk tepki genelde aynı: "Bana inat mı yapıyor?" Hayır. Kediler inat etmez, mesaj verir. Tuvalet dışına yapmak, kedinin size "bir şeyler yolunda değil" demesinin en net yollarından biridir. Aşağıda, konuya yeni başlayan bir kedi sahibinin aklına gelen sıraya göre soruları tek tek ele alıyoruz.
Her zaman sağlık. Çünkü bir kedi tuvalet sorunu, davranışsal görünse bile altında fiziksel bir sebep yatabilir ve bu sebeplerin bazıları acildir.
Vakit kaybetmeden veterinere gitmeniz gereken durumlar:
Özellikle erkek kedilerde idrar yolu tıkanıklığı hayatı tehdit eder; "birkaç gün bekleyip görelim" yaklaşımı burada geçerli değildir. Bunun dışında böbrek sorunları, şeker hastalığı, bağırsak iltihabı ve eklem ağrısı da tabloyu değiştirir. Yaşlı bir kedi kutunun yüksek kenarına tırmanmakta zorlandığı için yanına yapabilir — bu bir davranış problemi değil, bir konfor problemidir. Sık görülen kedi sağlık sorunlarına dair genel bilgi edinmek, hangi belirtinin ne anlama geldiğini kestirmenize yardım eder.
O zaman sıra kutunun kendisinde. Kedi sahiplerinin çoğu tuvalet kutusunu kendi rahatlığına göre seçer; kedi ise kendi kurallarına göre değerlendirir.
Kabaca kedinizin gövde uzunluğunun bir buçuk katı olmalı. Kedi kutunun içinde rahatça dönebilmeli, kazabilmeli, üstünü örtebilmeli. Küçük kutular en sık yapılan hatadır.
Genel kural: kedi sayısı artı bir. Tek kedi için iki kutu ideal, iki kedi için üç. Ayrıca kutuları yan yana dizmek işe yaramaz; kedi için yan yana iki kutu tek kutu demektir. Farklı odalara, farklı katlara dağıtın.
Kedilerin çoğu ince taneli, kokusuz, topaklaşan kumu tercih eder. Parfümlü kumlar bize hoş gelir, kedinin hassas burnuna itici gelir. Kum derinliği 4-5 santim civarında olmalı; hem çok az hem çok fazla kum rahatsız edicidir.
Çamaşır makinesinin yanı, yemek kabının dibi, kapı önü gibi gürültülü ve geçiş yoğun yerler kedide "burada savunmasızım" hissi yaratır. Kedi kutuya giderken çıkışı görebilmeli, sıkışıp kalma hissi yaşamamalı. Kapaklı kutular bazı kediler için güvenli sığınak, bazıları için kapan gibidir — kedinizin hangisi olduğunu deneyerek öğrenebilirsiniz.
Sandığınızdan çok daha önemli. Kedi burnu bizimkinden kat kat hassastır; bize temiz görünen bir kutu ona kullanılamaz gelebilir.
Kaza yerinde kalan koku, kedi için "tuvalet burası" işareti hâline gelir. Bu yüzden temizlik yöntemi başlı başına bir çözümdür. Enzim bazlı evcil hayvan temizleyicileri idrardaki proteinleri parçalar; normal deterjan yalnızca insan burnunu tatmin eder. Lekeyi ovmak yerine kâğıt havluyla bastırarak emdirin, sonra enzimli ürünü uygulayıp kendiliğinden kurumasını bekleyin.
Tekrarı engellemek için:
Değil. İşaretlemede kedi ayakta durur, kuyruğu titrer ve dikey bir yüzeye az miktarda idrar püskürtür. Bu genellikle stres, bölge rekabeti veya kısırlaştırılmamış olmakla ilgilidir. Kısırlaştırma çoğu işaretleme vakasını belirgin şekilde azaltır.
Evde yeni bir hayvan, yeni bir bebek, taşınma, mobilya düzeni değişikliği, camdan görünen sokak kedisi, ev sahibinin çalışma saatlerinin değişmesi — hepsi tetikleyici olabilir. Kediye tırmanabileceği yüksek noktalar, saklanma yerleri ve düzenli oyun zamanı sağlamak kaygıyı düşürür. Kapalı ortamda yapılabilecek aktiviteler ve tüy oyuncakla günde iki kez on dakikalık avlanma oyunu, çoğu davranış probleminde beklenmedik ölçüde etkilidir. Beslenme düzeninin oturmuş olması, öğün saatlerinin öngörülebilir olması da kedinin genel rahatlığına katkı sağlar.
Toparlarsak: önce sağlık kontrolü, sonra kutu-kum-konum üçlüsünün gözden geçirilmesi, ardından temizlik disiplini ve stres yönetimi. Bu